Czy wiesz co jedzą króliki i jak powinno wyglądać prawidłowe żywienie królików?
Siano dla królika powinno stanowić 75-80% diety!
Siano jest bogate we włókno, stymuluje motorykę jelit, bierze udział w procesie ścierania zębów. Dobrej jakości siano nie powinno pylić, ma piękny zapach bez żadnych oznak pleśni. Siano jest absolutnie niezbędne do utrzymania zdrowych jelit i zębów. Włókno zawarte w sianie jest ważnym składnikiem króliczego pokarmu i powinno być zwierzętom zawsze podawane w dużych ilościach.
Zaleca się, by udział włókna w pokarmie dorosłego królika wynosił 20-25%. Ma to duże znaczenie nie tylko dla ścierania zębów, lecz przyczynia się też do zdrowego trawienia. W porównaniu z krowami króliki trawią włókno stosunkowo słabo, lecz mimo to jego duży udział jest kluczem do zdrowego króliczego życia. Strawność włókna u królika wynosi zaledwie ok. 14%, podczas gdy u krów 44%, u koni zaś 41%. Jednak właśnie to, co nie zostało strawione, zapewnia przesuwanie w jelicie papki pokarmowej i ogranicza czas jej zalegania.
Siano redukuje również ryzyko powstania zatorów w przewodzie pokarmowym wynikających z obecności włosów w żołądku, zaspokaja naturalną potrzebę żucia, zachęca do naturalnych, instynktownych zachowań jak żerowanie i wypas, co przyczynia się do ograniczenia nudy i zwiększenia aktywności zwierząt. Dodatkowo, biorąc pod uwagę, że jednym z najczęściej występujących problemów zdrowotnych u królików są problemy związane z przewodem pokarmowych, a także problemy związane z nieprawidłowym ścieraniem się zębów, podawanie zwierzętom dużej ilości siana pełni funkcję profilaktyki tych schorzeń i jest niezbędne do utrzymania królików w dobrej kondycji.
Zioła dla królika są bardzo ważne ze względu na bogactwo witamin i minerałów.
Zioła również są bardzo pożądanym elementem w króliczej diecie. Zawierają dużo witamin i soli mineralnych, a wiele z nich ma dobroczynne właściwości lecznicze. Właściwości te obejmują m. in. działanie przeciwbakteryjne, działanie na układ sercowo-naczyniowy i oddechowy, przewód pokarmowy, układ nerwowy, mięśnie i skórę.
Zioła, które można podawać królikom to m. in. :
- babka lancetowata,
- babka szerokolistna,
- mniszek lekarski,
- jeżówka (zalecana szczególnie dla królików chorych na e. cuniculi, jak również nosicieli tej choroby),
- krwawnik,
- pokrzywa,
- skrzyp,
- melisa,
- mięta,
- topinambur.
Bardzo dobrym składnikiem diety będą również liście drzew i krzewów jak np.:
- liście brzozy,
- jabłoni,
- maliny,
- porzeczki,
- leszczyny,
- truskawki,
a także wiele gatunków kwiatów (w zależności od rodzaju będą to płatki, koszyczki lub cały kwiat z łodygą), takich jak:
- nagietek,
- słonecznik,
- malwa,
- róża,
- bławatek,
- hibiskus,
- kocanka.
Sprawdź jak wprowadzić do diety świeże warzywa dla królika!
Z racji tego, że króliki są roślinożercami żywią się także warzywami, które są źródłem wielu składników odżywczych. Duża zawartość wilgoci w świeżych produktach wpływa korzystnie na funkcjonowanie nerek i pęcherza moczowego, bierze udział w procesie usuwania nadmiaru wapnia z organizmu, pozwala nawodnić treść jelit, a tym samym poprawić trawienie. Krajowe gatunki warzyw z ekologicznych upraw są najzdrowsze i powinniśmy je podawać najlepiej zgodnie z sezonowym występowaniem.
Co prawda, w kwestii diety warzywnej, zdania bywają podzielone ze względu na fakt, iż niektóre warzywa mogą powodować wzdęcia. Poza tym, doświadczenia niektórych opiekunów wskazują na występowanie problemów ze strony układu pokarmowego (jak np. biegunka) po dodaniu warzyw do diety królika. Niemniej jednak House Rabbit Society stoi na stanowisku, iż warzywa są nieodzownym elementem króliczego menu. Zawsze należy je wprowadzać do jadłospisu stopniowo, żeby sprawdzić jak organizm naszego królika zareaguje.
Na początek najlepiej jest podawać tylko jeden rodzaj naraz. Bardzo duże ilości warzyw podane za pierwszym razem mogą spowodować biegunkę. Należy zacząć od małych kawałków w niewielkiej ilości. Powinno się przeznaczyć 5-7 dni na wprowadzenie do diety każdego rodzaju warzywa. W przypadku młodych królików warzywa powinno zacząć się podawać mniej więcej gdy zwierzę ukończy 4 miesiąc życia. Młode króliki mają bardziej wrażliwy układ pokarmowy, więc będą bardziej podatne na wystąpienie biegunki, dlatego też należy trzymać się zasady stopniowego wprowadzania warzyw do diety.
Większość źródeł podaje, że przyczyną największej ilości problemów żołądkowo-jelitowych u królików jest spożywanie pokarmów bardzo bogatych w skrobia i cukier, ze względu na fakt, iż zmieniają one pH w jelicie ślepym. Należy zatem wyeliminować wszelkie rośliny strączkowe, jak fasola czy groszek, a także ziemniaki.

Wiele roślin charakteryzuje się występowaniem alkaloidów, czyli naturalnie występujących w przyrodzie związków typowych dla tkanek roślinnych. Alkaloidy występują w roślinach wyższych w postaci soli kwasów organicznych, jak np. kwas szczawiowy, który jest nieszkodliwy dla ludzi i zwierząt jeżeli spożywa się go w ograniczonych ilościach. Zawartość kwasu szczawiowego w roślinie może być zróżnicowany, a jego ilość zależy od kilku czynników, jak np. skład gleby, pora roku czy wiek rośliny.
Większość warzyw podawanych królikom zawiera bardzo małą ilość kwasu szczawiowego, jednak jest kilka, które mają go stosunkowo dużo, jak np.:
- pietruszka,
- szpinak,
- botwina i boćwina (burak ćwikłowy i liściowy),
- kiełki czy liście rzodkiewki.
Kwas szczawiowy jest szkodliwy tylko jeśli spożywa się go w dużych ilościach, gdyż może odkładać się w nerkach w postaci szczawianów wapnia. Zaleca się, aby w dziennej porcji warzyw tylko jedno było z grupy zawierającej większą ilość kwasu szczawiowego. Rekomenduje się także, aby nie podawać tych samych typów warzyw tydzień po tygodniu, tylko zastępować je innymi w celu wzbogacenia diety. Przykładowo, jeżeli w danym tygodniu podawaliśmy królikowi pietruszkę, w następnym zrezygnujmy z niej i zastąpmy ją czymś innym.
Dorosły królik powinien otrzymywać przynajmniej 3-6 różnych typów warzyw dziennie, najlepiej aby jeden z nich zawierał witaminę A (np. cykoria). 75% przygotowanej dziennej porcji warzyw powinny stanowić warzywa liściaste (ang. leafy greens). Korzenie są mniej pożądanym elementem ze względu na fakt, iż zawierają więcej skrobi i cukru niż części liściaste, a to może przyczyniać się do powstania problemów żołądkowo-jelitowych.
Owoce dla królika stanowią łakomy kąsek, lecz nie powinno się ich podawać zbyt często!
Owoce podajemy w małych ilościach. Króliki zawsze będą chętnie zjadały pokarmy wysokokaloryczne. Jest to działanie instynktowne, charakterystyczne dla dzikich zwierząt, które nie przepuszczają okazji, aby zjeść owoc bogaty w składniki odżywcze- tym bardziej, że są to pokarmy, które pojawiają się tylko sezonowo. Zatem królik sam nie będzie się ograniczał w spożywaniu tego typu żywności. Z tego powodu ważne jest, abyśmy robili to za niego. W przeciwnym wypadku, przy nadmiernym spożyciu owoców, mogą pojawić się problemy trawienne.
< style="text-align: center;">
Owoce są bardzo dobrym sposobem na „wkupienie się w łaski” królika, budowania z nim więzi, gdyż zwierzę taki rodzaj pokarmu odbiera bardzo pozytywnie i zapamiętuje pozytywne bodźce. Niemniej jednak dla prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego i całego organizmu królika owoce są raczej zbędne. Są one jedynie dodatkiem, urozmaiceniem diety i powinny być podawane w niewielkich ilościach.
Przy doborze roślin do diety królika warto również wziąć pod uwagę poziom wapnia jaki zawierają. Wapń pełni ważną funkcję w organizmie. Jest składnikiem budulcowym kości i zębów, odpowiada za prawidłową kurczliwość mięśni, bierze udział w procesie regeneracji tkanek, reguluje gospodarkę hormonalną organizmu, a także bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych oraz uczestniczy w procesie krzepnięcia krwi.
Króliki mają wyjątkowy sposób wchłaniania wapnia. Ten nietypowy mechanizm wykształcił się między innymi w wyniku dużego zapotrzebowania na związki potrzebne do budowy stale rosnących zębów. Trudne warunki życia w środowisku naturalnym oraz trudna dostępność wysokiej jakości pokarmu wymusiły na zwierzętach wykształcenie zdolności do wysokiej przyswajalności wapnia z żywności.
Wapń jest stale pobierany z jelita w takiej ilości, w jakiej się w nim znajduje, a wydalany głównie w postaci węglanu wapnia przez nerki z moczem. U zajęczaków 45-60% nadmiaru wapnia jest usuwany przez nerki. Ze względu na intensywne wchłanianie w przewodzie pokarmowym tego pierwiastka należy uważać, aby w diecie nie było go zbyt dużo. Większość roślin, zwłaszcza trawa i siano, zawierają dostateczną ilość wapnia.
Rośliny zawierające dużo wapnia:
- szpinak,
- pietruszka,
- jarmuż,
- mięta.
Rośliny zawierające średnią ilość wapnia:
- pasternak,
- brokuły,
- seler,
- rzepa.
Zdrowe króliki, które mają wystarczającą ilość ruchu, wypijają dostateczną ilość wody i nie są przekarmiane granulatem dobrze sobie radzą z gospodarką wapniowo-fosforanową. Nie należy wymienionych wyżej roślin eliminować z jadłospisu, gdyż są cennym źródłem wartości odżywczych. Należy jedynie pamiętać, aby nie przesadzać z ich ilością w diecie.
Ważne jest także, aby woda naszego królika była zawsze świeża, gdyż duża ilość wypijanych płynów sprzyja oczyszczaniu nerek z nadmiaru wapnia. Dorosłe króliki nie powinny także spożywać lucerny lub spożywać ją w bardzo małych ilościach, gdyż procentowa zawartość wapnia w lucernie 2-5 razy przekracza zapotrzebowanie królików na ten pierwiastek.
Lista przykładowych warzyw i owoców odpowiednich dla królika:
1. Warzywa liściaste (ang. leafy greens)
Grupa I- Warzywa liściaste z wysoką zawartością kwasu szczawiowego
Powinno się podawać tylko jeden rodzaj z tej grupy dziennie!
- Pietruszka
- Szpinak
- Botwina (burak ćwikłowy)
- Boćwina (burak liściasty)
- liście rzodkiewki
- kiełki (szczególnie przez 1-6 dni od wykiełkowania poziom alkaloidów jest wysoki)
Grupa II- Warzywa liściaste z niską zawartością kwasu szczawiowego:
- Rukola
- Nać marchwi
- Cykoria (żółta, radicchio, endywia)
- Koper włoski (bulwa i liście)
- Roszponka
- Sałata rzymska
- Mięta
- Bazylia
- Bok Choy
- Kolendra
- Liście rzepy
- Yu Choy
- Koper
- Sałata Frisee
2. Warzywa nieliściate - powinny stanowić 15% posiłku warzywnego ze względu na wyższą zawartość skrobii i cukru:
- Marchew
- Brokuł
- Papryka
- Seler
- Brukselka
- Kalarepa
- Dynia
- Kabaczek
- Pasternak
3. Owoce:
- Jabłko (bez pestek i ogonka)
- Gruszka
- Ananas (bez skóry)
- Banan (trzeba uważać z ilością, bo króliki je bardzo uwielbiają)
- Truskawka (razem z liśćmi)
- Malina
- Kiwi
- Brzoskwinia (bez pestki i ogonka)
- Śliwka (bez pestki i ogonka)
- Papaja
- Mango (bez pestek)
- Melon
- Morele (bez pestek)
Co powinien zawierać dobry granulat dla królika?
Granulat czyli gotowa karma od producentów powinna być wysokiej jakości i zawierać dużą ilość włókna. Granulat jest źródłem energii, białka, witamin, minerałów oraz bardzo ważnych kwasów tłuszczowych. Przyjmuje się, że zawartość włókna powinna wynosić minimum 20%. Zawsze zawartość włókna pokarmowego musi być wyższa niż białka. Zaleca się, aby zawartość białka wynosiła 12-14%, tłuszczu nie powinna przekraczać 3%, a wapnia powinna wahać się pomiędzy 0,5-0,8%.
Granulat dla królika stanowi uzupełnienie diety opartej na sianie i warzywach, więc nie powinien być podawany jako główne źródło pokarmu. Ilość oferowanego granulatu powinna być limitowana przez opiekuna, nie powinno się go serwować w nieograniczonych ilościach, gdyż może to w krótkim czasie prowadzić do otyłości i problemów żołądkowo-jelitowych, a także dentystycznych. Należy zawsze wziąć pod uwagę indywidualne predyspozycje każdego królika, gdyż niektóre króliki łatwo przybierają na wadze i będą potrzebowały mniej granulatu niż zalecana dawka, inne mają szybki metabolizm i mogą potrzebować odrobinę więcej niż zalecana dawka. Ważna jest obserwacja i indywidualne podejście do zwierzęcia.
Niemniej jednak granulat powinien wynosić około 10% diety królika, więc nigdy nie może on być dominującym elementem jadłospisu. Są źródła, które rekomendują całkowite wyeliminowanie granulatu z diety. Zdania na ten temat są jednak podzielone. Pozbycie się granulatu z diety wiąże się z zastąpieniem wszystkich składników odżywczych, i uzupełnieniem niezbędnych kalorii. Jest to podejście, które wymaga bardzo dobrze zbilansowanej diety.
Według House Rabbit Society niektóre króliki po prostu nie klasyfikują się do takiego rodzaju menu, jak np. króliki młode, starsze, bądź króliki w trakcie rekonwalescencji. Są także króliki, które pewnych typów warzyw nie mogą jeść ze względów zdrowotnych wówczas po pozbyciu się granulatu z diety, może ona okazać się zbyt monotonna i mało wartościowa. Dobrze jest skonsultować się z doświadczonym weterynarzem przed podjęciem decyzji o całkowitej eliminacji granulatu z diety.
Przy wyborze granulatu zawsze zalecana jest ta bezzbożowa, jednak istnieją również sytuacje kiedy można królikowi podać karmę z zawartością zbóż, np. w czasie trwania ciężkiej choroby lub w okresie rekonwalescencji, gdy apetyt zwierzęcia jest mocno ograniczony (karma zbożowa jest dla królika bardziej atrakcyjna smakowo, więc jest większe prawdopodobieństwo, że ją zje i nie będzie trzeba karmić go przymusowo ograniczając tym samym stres) lub gdy musi on przybrać na wadze. Taki rodzaj karmy podajemy jednak w sytuacjach wyższej konieczności, a gdy tylko jest to możliwe należy wrócić do karmy bezzbożowej.
Podsumowując, zawsze należy pamiętać, że podstawą żywieniową u królika jest siano i zioła, natomiast granulat stanowi jedynie uzupełnienie diety i należy podawać go w ograniczonych ilościach.
Gałązki dla królika są również istotnym elementem. Stanowią źródło wapnia i minerałów, ale i także dostarczają królikowi rozrywkę!
Gałązki także powinny stanowić część jadłospisu królika. Obgryzanie gałązek i zjadanie kory nie tylko stanowi doskonały sposób na zabicie nudy, ale także przyczynia się do ścierania stale rosnących zębów (zęby królika przyrastają ok. 2mm na tydzień). Poza tym stanowią naturalne źródło włókna i soli mineralnych.
Ważne jest, aby nie podawać zwierzęciu gałązek drzew, które były poddawane opryskom lub były narażone na zanieczyszczenia z ruchliwej ulicy. Glony, mchy i porosty, które naturalnie występują na gałęziach (najwięcej jest ich na drzewach, które rosną w zacienionych, wilgotnych miejscach), nie są szkodliwe dla królików.
Gałązki drzew i krzewów, które można podawać królikom:
- Jabłoń (szczególnie uwielbiana)
- Wierzba
- Leszczyna
- Grusza
- Czarna i czerwona porzeczka
- Malina
- Brzoza
Czy wiesz czym są cekotrofy?
Zajęczaki w przeciwieństwie do większości ssaków wydalają dwa rodzaju kału: bobki (okrągłe, suche kulki, które są widoczne w kuwecie) oraz cekotrofy. Te ostatnie również znajdują się w króliczym menu. Są one wytwarzane w jelicie ślepym, gdzie bytują naturalnie występujące bakterie zapewniające cenne wartości odżywcze i chroniące organizm przez patogenami. Króliki pobierają cekotrofy bezpośrednio z odbytu, więc w przypadku zdrowego królika będą one niezauważalne dla opiekuna.
Królik pozbawiony cekotrofów na pewno z czasem ulegnie niedożywieniu. Zjadanie cekotrofów zaopatruje organizm w witaminy B i K, aminokwasy i energię strawną. Królik pokrywa kałem witaminowym do 25% dziennego zapotrzebowania na aminokwasy i do 15% energii strawnej. Króliki wytwarzają cekotrofy o różnych porach dnia, pory te mogą być różne w zależności od zwierzęcia. Niektóre króliki wytwarzają cekotrofy późnym rankiem, inne późnym popołudniem, a jeszcze inne w nocy.
Cekotrof ma postać małych winogron i jest znacznie bardziej lepki niż normalny kał. Specyficzny zapach cekotrofów wynika właśnie z obecności dużej ilości korzystnych dla organizmu bakterii. Ilość zjadanego kału witaminowego zależy od zawartości białka i energii w pożywieniu. Króliki, które otrzymują pokarm bogaty w białko i energię, jedzą mniej cekotrofów niż takie, których pokarm jest uboższy energetycznie.
Dobrym podsumowaniem zasad żywienia królików, jest poniższa PIRAMIDA ŻYWIENIOWA:

<<< Zobacz listę wpisów Zobacz kolejny wpis >>>




